nienke > < anoek

• Op 15 augustus 2010 om 12:00 stuurt nienke

  over nomadische dramaturgie

   

  Lieve Anoek -
  
  °
  Het is dinsdag 17 augustus 2010 en ik schrijf je vanuit een regenachtig Utrecht eindelijk de beloofde brief. Ik schrijf graag brieven. Deze brief is er helaas geen van met pen op papier - ik was te laat.. Ik krijg een geschreven brief niet meer voor morgen bij Rick. Ik kwam hem tegen op de Boulevard en toen ik hem vroeg of hij dacht of ik je iets per post kon opsturen, antwoordde hij dat ik mijn brief aan jou beter aan hem kon meegeven. Je hebt hem dus als het goed is net van hem gekregen.
  Ik lees graag briefwisselingen. Heb een mooi boek met brieven die Michel Houellebecq en Bernard Henry-Levy (filosoof) aan elkaar schreven en lees op het moment ook af en toe in de poetische briefwisseling tussen Hugo v Hofmannsthal en Reiner Maria Rilke. Inspirerend vind ik. Maar dat is niet de reden dat ik je schrijf. Ik ben ongelooflijk benieuwd naar hoe het met jou en jullie project daar gaat - ik kan me er namelijk eigenlijk geen enkele voorstelling van maken: het is voor mij het volledige Onbekende...
  
  °
  Je verhouden tot de ander - op afstand / de afstand overbruggen en denken communiceren te kunnen. Maar ... globalisering? Technologie? Jou zien / jou horen haalt je misschien dichtbij maar het schokken van het beeld, het feit dat je stem als ET klinkt benadrukt de afstand alleen maar. En de afstand overbruggen, dus DAAR zijn - zoals jij met OMSK doet, maakt het contact met de anderen daar wellicht makkelijker: je bent echt „getuige“,. Toch sta je omgekeerd, in het terugkoppelen van die kennismaking net zo machteloos .. De afstand is precies even groot gebleven... Of niet?
  De wereld is niet klein, iig niet klein genoeg om op verschillende plaatsen tegelijk te zijn.
  
  °
  In mijn scriptie gaat er ook een hoofdstuk over de notie van ´thuis´. Voor mij gaat het nomadische, het onderweg zijn, je ver - of zelfs ont - plaatsen daar ook sterk over. Het is de keerzijde van het verlangen naar ´daar´, naar ´het andere´ ..
  Die beweging keer zich uiteindelijk om in de behoefte naar stilstand, naar en plek om (je) thuis te zijn / te voelen. Al is het tijdelijk: Als het nomadische de kern van je praktijk als theatermaker / kunstenaar / nieuwsgierige reiziger, enz. is, dan groeien die noties van thuis als het ware ´aan´.
  Je zult dat zelf misschien ook ervaren hebben door net als ik in Berlijn, in Brussel.. en nu daar, gewoond te hebben, en het je toch op een of andere manier thuis te maken. Of ervaar jij dat niet zo?
  In die opeenstapeling van ´thuizen´ / ´te-huizen´ verliest ´thuis´voor deze nomaden (om ze maar even zo te blijven noemen) uiteindelijk de koppeling met een bepaalde lokatie. Zij zijn thuis in de beweging. In het ´naar daar gaan´, in een eindeloze zoektocht. (In het rizoom wellicht, in het vinden van nieuwe ingangen, van een zo vrij mogelijk denken, van het maken van kaarten... Idealiter dan.)
  Worden je idealen sterker Anoek of laat je ze juist varen? Maakt Kinshasa je machteloos of vechtlustig?
  
  °
  Ik ben net terug van ruim een maand Berlijn (wie niet de laatste tijd.) Ik merk dat het me irriteert dat iedereen nu opeens in Berlijn is, of er naartoe gaat. Dat ik me mezelf geen toerist vind. Omdat ik op het moment dat ik daar woon (al is dat 10 of 1 maand) ik me 1 van hen voel. Tot op welke hoogte ben je vreemd? (De Franse huisgenoot van een vriendin zei tot onze hilariteit steeds ´strangers´ als hij toeristen bedoelde, we verbeterde hem niet. Ik bedenk me nu dat hij er eigenlijk niet eens zo ver naast zit…) Een toerist? Hoor je ergens thuis? Bepalen de anderen dat, of jijzelf? Maakt het uit? Ik weet het niet. Ik weet alleen dat ik me daar meer dan waar dan ook thuis / mezelf voel.
  In de Tagespiegel las ik een interview met de in Libanon geboren kunstenares Mona Hatoum. Het gesprek draaide precies om dit thema, en haar nomadische aard van wonen en werken. In een van haar antwoorden raakt ze voor mij de kern:
  „Eigentlich fühle ich mich an vielen orten in der welt zu Hause. Heimat ist kein spezifischer Ort. Für mich, ich schaffe mir temporäre Heimaten, wo immer ich hingehe.“
  Hoe verhoudt jij je daartoe?
  °
  In Life Streaming gaat het over dat verhouden tot ´de ander´, zoals altijd in dries werk. Dit keer over de ander aan de andere kant van de wereld. Een verhouden dat jullie nu ook opzoeken. Terwijl jullie letterlijk de afstand tot het Onbekende hebben opgezocht en daar zijn, wordt in Life Streaming die afstand behouden. Via de voorstelling wordt vervolgens geprobeerd om dichterbij te komen. Via een gesprek dat je 1:1 via een Chat / verhaal / life verbinding met iemand 8000 km van hier op een Sri Lankaan´s strand voert.
  Misschien vergeet je op een gegeven moment die 8000 km?
  Ja,… soms.
  
  En toch dat is niet de kern.
  
  Achter het vergeten van de letterlijke afstand, is het vergeten van de afstand tussen jullie als individuen zelf de eigenlijke kern. Het vergeten van de verschillen, het over boord zetten van de vooroordelen die je hebt. Het vergeten van de angst dat hij / zij iets van je wil, en aanvaarden dat die ander misschien alleen zijn verhaal kwijt wilt. Dat je luistert, net zoals dat hij / zij naar jou luistert. Het vergeten van de hulpbehoevende die, die ander in jouw ogen misschien in eerste instantie is. Of andersom; de mogelijke donor die jij bent. Je realiseren dat jij hem / haar misschien net zo goed nodig zou kunnen hebben. Wat namelijk als jullie je beiden tot iets anders verhouden; iets waarbij je eenvoudig weg een gedachte deelt, zonder dat datgene wat jullie voor elkaar representeren in de weg zit? Kan je dat bereiken? Een gedachte over verlies, over dood?
  Een gedachte over dingen die groter zijn dan jezelf?
  
  De afstand vergeten, overbruggen, en je samen naast het ´monster´ te slapen leggen: de zee in dit geval. Maar het kan van alles zijn. Naast de dingen die groter zijn dan jij zijn jullie gelijk.
  Even klein, even sterk.
  
  °
  Er waren tijdens de montageperiode zoveel dingen die grote waren dan wij Anoek. Overstromingen, technische storingen, elektriciteituitval, storm, verbindingsproblemen, geen internet, geen internet, geen internet... Stroomstoring in half Azië... Columbo, de hoofdstad van Sri Lanka was dagen afgesloten door water,.. enz. We waren soms de wanhoop nabij. De afstand werd groot, log, zwaar, voel en zichtbaar, een blok aan ons been en we verlangden er enkel nog naar om met het HELE team bij elkaar op 1 plek te zijn. Maar ja, de hele essentie was natuurlijk dat we dat juist niet waren...
  
  De wereld werd in die tijd ook overspoeld door gebeurtenissen die ons machteloos maken (dat altijd aan de hand natuurlijk, maar het viel ons in het bijzonder op). In die maanden dat we Life Streaming maakten en spelen haalde de actualiteit ons voor ons gevoel steeds in: Haiti, As-Wolk, de grootste overstromingen ooit in Pakistan afgelopen week. Zo klein zijn wij.
  
  Ik kan me voorstellen dat der daar waar jij bent veel dingen groter zijn dan jijzelf, of nee: Dat je je er meer bewust van bent? Of ervaar je dat helemaal niet zo? En in dezelfde categorie: zijn de ´monsters´ daar dichterbij?
  En waarom is dat juist daar zo? Of waarom denk ik dat?
  Zijn we per definitie kwetsbaarder op plekken die ons onbekend zijn? Of is het andersom. Zijn we gewoon op onze hoede? Scherper? Alerter? En zijn we daarom zo graag op weg - op zoek naar het onbekende? En is thuis geen equivalent voor veilig, maar betekent het eigenlijk ook:
  verdoofd door gewenning?
  
  °
  Ik wens je daar beide toe; de rust die je hebt als je ergens thuis bent - die maakt dat je goed functioneren kunt. Rick vertelde dat het erg zwaar is  - dat jullie met velen jullie leefruimte delen, en dat in een vreemde omgeving. Dat zal zacht uitgedrukt niet eenvoudig zijn. In al die veelheid hoop ik dat je je innerlijke rust vind, en tegelijkertijd alert, scherp, bedachtzaam en genereus kunt zijn.
  
  Pas op jezelf, geniet en alle goeds.
  
  Ik kijk geduldig uit naar je antwoord,
  met liefs - Nienke
  
  
  Ps. De laatste zinnen uit Italo Calvino´s “Onzichtbare Steden”:
  
  …
  De hel van de levenden is niet iets wat zal zijn; als er een is, dan is het de hel die hier al is, de hel die wij dag in dag uit bewonen, die we vormen door onze samenleving. Er zijn twee manieren om er niet onder te lijden. De eerste valt velen makkelijk: de hel aanvaarden en er deel van gaan uitmaken tot je op het punt bent gekomen dat je hem niet meer ziet. De tweede is riskant en vereist ononderbroken aandacht en studie: zoeken en weten te herkennen wie en wat er, temidden van de hel, geen hel is, dat laten voortduren, en er ruimte aan geven.