Vertier, verschrikking, en weer verder

 

THEATER, Karin Veraart
**** Gepubliceerd op 03 juli 2009

 

DORDRECHT -
Lotte van den Berg schakelt voor haar voorstelling met OMSK 72 Dordtenaren in met weinig theaterervaring.
Het is bloedheet in de machinekamer van het Energiehuis in Dordrecht. En doodstil. Als vanuit het niets duikt er een figuurtje op, dat begint te schrijven, grote letters op de kale vloer. Een plastic fles is haar pen, de vloeistof die eruit gutst, haar inkt. ‘Ik voel vreugde bij de gedachte dat mijn dood onbelangrijk is’, schrijft ze, heel beheerst. Ondanks de hitte verdampen de woorden niet, wat er ook gebeurt op de speelvloer.

 

Het is een spannend begin van wat een bijzondere, beeldende voorstelling zal worden die ernst en een aanzet tot bezinning in zich draagt, en tegelijkertijd ook een zeker optimisme; zoals die zin zelf. Het is de eerste voorstelling van theatermaakster Lotte van den Berg met het nieuwe gezelschap OMSK waarvan zij nu artistiek leider is – hiervoor werkte ze onder de vleugels van het Antwerpse Toneelhuis van Guy Cassiers.

 

OMSK, zo heet het, ‘is thuis en uitvalsbasis voor een diverse groep kunstenaars’, sinds een half jaar gevestigd in het Energiehuis. OMSK is begonnen met eerst Dordt eens te verkennen. Dat resulteerde in Het verdwalen in kaart, een kunstproject als een reis door de stad met films, foto’s en installaties, en dus: een voorstelling.

 

Hiervoor bracht Van den Berg 72 mensen uit de stad bijeen. Mensen die niet per se gewend zijn aan theatermaken (al rijdt er een kleine clown rond wiens behendigheid op een eenwieler wel enige oefening verraadt) en denkelijk zeker niet aan het theater van Van den Berg, dat onderzoekend, vervreemdend en verstillend is.

 

Het resultaat is verrassend. Na de ingetogen openingsscène barst het los in de grote industriële ruimte, maar op een veelal fraai gecontroleerde, gechoreografeerde wijze. Personages, in de meest uiteenlopende en kleurige kostuums komen en gaan, lopen en staan – en vallen. Opmerkzaamheid en onverschilligheid, onbegrip en onvermogen in een willekeurig straatbeeld waarin even iets onverwachts gebeurt – waarna iedereen zijns weegs gaat.

 

Met veel geweld onweert het vervolgens plastic flessen en bekertjes, die al snel verspreid liggen over de hele vloer, hetgeen mooi beeld oplevert. Hoe mooi zie je nog het best via camera’s die vanuit de hoogte een overzicht registeren, te zien op de beeldschermen die in het publiek staan.

 

We zijn getuigen van een carnavalsfeest, even later van een sinistere gebeurtenis waarbij mensen met grote omzichtigheid in doorzichtige bodybags worden gewikkeld; vertier en verschrikking naast elkaar. Tekst hebben ze niet, maar al die verschillende mensen, jong en oud, dik en dun, wankelend en rennend, met die voordurend geconcentreerde, vreemd-strakke blik, blijven boeien tot het stille einde. Het verdwalen in kaart is een introductie tot een theaterwereld waar Dordt blij mee kan zijn.